Veiligheidssignalering in België
Veiligheids- en gezondheidssignalering speelt een belangrijke rol bij het voorkomen van arbeidsongevallen en het beperken van risico’s op de werkvloer. Door gevaren, verboden, geboden, vluchtroutes en veiligheidsvoorzieningen visueel aan te duiden, ontstaat een werkomgeving waarin sneller en veiliger wordt gehandeld.
De basis voor veiligheidssignalering in België ligt in de Europese Richtlijn 92/58/EEG, waarin minimumvoorschriften zijn vastgelegd voor veiligheids- en gezondheidssignalering op het werk. België heeft deze richtlijn uitgewerkt binnen de Codex over het welzijn op het werk. Daarmee ontstaat een samenhangend kader van Europese uitgangspunten en nationale regelgeving.
Officiële informatie is onder meer te vinden bij de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid en bij BeSWIC:
Toepassing van veiligheidssignalering (FOD Werkgelegenheid)
Regelgeving veiligheids- en gezondheidssignalering (BeSWIC)
Wettelijk kader in België
De regels rond welzijn op het werk zijn in België vastgelegd in de Codex over het welzijn op het werk. Deze codex bevat bepalingen over arbeidsplaatsen, risico’s en de wijze waarop werknemers worden beschermd tegen gevaar. Veiligheids- en gezondheidssignalering vormt hierbij een vast onderdeel.
In dit kader is vastgelegd wanneer signalering verplicht is en welke vormen daarbij mogen of moeten worden toegepast. Het gaat onder meer om borden, pictogrammen, veiligheidskleuren en markeringen. De codex vormt daarmee de praktische vertaling van de Europese richtlijn naar de Belgische situatie.
Toepassing van veiligheidssignalering in de praktijk
Veiligheidssignalering wordt toegepast om risico’s snel herkenbaar te maken, ook in situaties waarin weinig tijd is om instructies te lezen of overleg te voeren. In de praktijk bestaat signalering vaak uit een combinatie van verschillende middelen.
- Veiligheidspictogrammen en borden voor verboden, geboden, waarschuwingen, redding en brandbestrijding.
- Veiligheidskleuren om functies en risico’s direct te onderscheiden, bijvoorbeeld bij brandvoorzieningen of gevaarlijke zones.
- Vloermarkering voor looproutes, rijroutes, werkzones en het vrijhouden van voorzieningen.
- Leidingmarkering om leidingen en de bijbehorende inhoud of risico’s duidelijk herkenbaar te maken.
Door deze middelen consequent en logisch toe te passen, ontstaat een overzichtelijke werkomgeving waarin sneller en veiliger kan worden gehandeld.
ISO 7010 binnen de Belgische regelgeving
ISO 7010 is de internationale norm voor veiligheidspictogrammen (in België gepubliceerd als NBN EN ISO 7010). Deze norm beschrijft vaste symbolen, vormen en kleuren voor veiligheidstekens.
In België geldt dat een norm pas verplicht wordt wanneer deze expliciet wordt aangewezen in regelgeving. ISO 7010 is daarom niet automatisch wettelijk verplicht, maar wordt in de praktijk veel toegepast vanwege de uniforme en internationaal herkenbare pictogrammen.
Overheidsinstanties benadrukken dat het gebruik van gestandaardiseerde symbolen bijdraagt aan duidelijke communicatie, vooral in omgevingen met bezoekers, contractors of anderstalige werknemers.
Relatie met Richtlijn 92/58/EEG
Richtlijn 92/58/EEG vormt het Europese uitgangspunt voor veiligheids- en gezondheidssignalering op het werk. De richtlijn legt minimumvereisten vast voor de betekenis, vorm en kleur van signalering.
België heeft deze richtlijn omgezet in nationale regelgeving via de Codex over het welzijn op het werk. Daarbij blijft ruimte bestaan voor nationale invulling, zolang de kernprincipes van herkenbaarheid en eenduidigheid behouden blijven.
Een uitgebreide toelichting op de richtlijn zelf is beschikbaar op de pagina: Europese Richtlijn 92/58/EEG .
Relevante productgroepen
Bij de praktische uitvoering van veiligheidssignalering worden vaak de volgende productgroepen ingezet:
- Veiligheidspictogrammen en borden
- Vloermarkering
- Leidingmarkering
- Brandveiligheid pictogrammen
- Vluchtwegaanduiding