Wanneer is veiligheidssignalering verplicht volgens de Arbowet?
Veiligheidssignalering is verplicht zodra er binnen een werkomgeving risico’s aanwezig zijn die niet voldoende kunnen worden weggenomen of toegelicht met alleen instructies, procedures of mondelinge uitleg. In die situaties schrijft de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) voor dat risico’s en veiligheidsvoorzieningen zichtbaar en herkenbaar moeten worden gemaakt.
De wettelijke basis hiervoor ligt in artikel 8 van de Arbowet. Dit artikel verplicht werkgevers om werknemers doeltreffend te informeren over:
- de werkzaamheden en de daaraan verbonden risico’s;
- de maatregelen om deze risico’s te voorkomen of te beperken;
- het juiste gebruik van arbeidsmiddelen en veiligheidsvoorzieningen.
Wanneer informatie blijvend beschikbaar moet zijn op de werkplek, wordt veiligheidssignalering een verplicht hulpmiddel. Denk hierbij aan pictogrammen, borden, veiligheidskleuren, vloermarkering en leidingmarkering.
De concrete verplichtingen zijn verder uitgewerkt in de Arbeidsomstandighedenregeling en het Arbeidsomstandighedenbesluit. Daarin staat onder meer dat signalering verplicht is voor:
- brandbestrijdingsmiddelen zoals brandblussers en brandslanghaspels;
- vluchtwegen en nooduitgangen;
- gevaarlijke zones, obstakels en verkeersroutes;
- leidingen en installaties met (potentieel) gevaarlijke inhoud.
In de praktijk wordt veiligheidssignalering uitgevoerd met borden of veiligheidskleuren. Daarnaast worden ook stickers toegepast, bijvoorbeeld op machines, gereedschappen, glazen deuren of andere oppervlakken waar borden lastig te bevestigen zijn. Zolang de signalering duidelijk, duurzaam en goed zichtbaar is, voldoet deze aan de doelstelling van de Arbowet.
Voor de vormgeving en herkenbaarheid van pictogrammen wordt in Nederland meestal aangesloten bij NEN 3011 en de internationale norm ISO 7010. Deze normen zorgen ervoor dat signalering eenduidig wordt begrepen, ook door bezoekers en hulpdiensten.