Veiligheidspictogrammen FAQ – ISO 7010, NEN 3011 & wetgeving
Op deze pagina vind je veelgestelde vragen over veiligheidspictogrammen. Van wettelijke verplichtingen en normen zoals ISO 7010, NEN 3011 en ISO 3864 tot praktische vragen over toepassing, betekenis en gebruik op de werkvloer.
Zoek je eerst een uitgebreide uitleg over wat veiligheidspictogrammen zijn, hoe ze zijn opgebouwd en waarom ze zo belangrijk zijn? Lees dan ons hoofdartikel: Wat zijn veiligheidspictogrammen?
Deze FAQ is bedoeld als naslagwerk. Je vindt hier korte, duidelijke antwoorden op vragen die vaak ontstaan bij het kiezen, toepassen en begrijpen van veiligheidspictogrammen in bedrijven, instellingen en openbare ruimten.
Veiligheidspictogrammen zijn gestandaardiseerde symbolen die in één oogopslag laten zien welk gedrag veilig is en welke risico’s aanwezig zijn. Ze geven aan wat verboden of verplicht is, waar gevaar dreigt en waar je een nooduitgang, vluchtroute of hulpvoorziening vindt.
Een veiligheidspictogram is het symbool zelf.
Een veiligheidsteken is het complete bord of de sticker waarop dat pictogram staat, eventueel met kleurvlak of tekst.
De kleuren en vormen van veiligheidspictogrammen hebben een vaste betekenis.
Rood staat voor verbod of brandbestrijding, geel voor waarschuwing, blauw voor verplicht gedrag en groen voor redding of nooduitgangen.
De vorm versterkt dit: een cirkel betekent gebod of verbod, een driehoek waarschuwt en een vierkant of rechthoek duidt redding of brandveiligheid aan.
Elke ISO 7010-code verwijst naar één specifiek veiligheidspictogram. De letter geeft de categorie aan en het nummer identificeert het exacte symbool binnen de norm.
Ja. Werkgevers zijn verplicht om veiligheidsrisico’s zichtbaar te maken met veiligheidspictogrammen. Dit volgt uit Europese en Nederlandse wetgeving, zoals richtlijn 92/58/EEG en de Arbowet.
Veiligheidspictogrammen zijn verplicht wanneer er risico’s aanwezig zijn. De wet schrijft niet elk pictogram voor, maar wel duidelijke en herkenbare signalering.
Ja. Veiligheidspictogrammen zijn internationaal gestandaardiseerd via ISO 7010, zodat ze wereldwijd herkenbaar zijn.
Nieuwe veiligheidspictogrammen zijn gestandaardiseerd volgens ISO 7010 en NEN 3011. Oude pictogrammen wijken vaak af in kleur, vorm of symbool en zijn daardoor minder herkenbaar.
Een pictogram zonder tekst is volledig visueel en direct herkenbaar. Tekst mag worden toegevoegd ter verduidelijking, zolang het symbool zelf duidelijk blijft.
ISO 7010 is de internationale norm voor veiligheidspictogrammen. De norm bepaalt welke vormen, kleuren en symbolen worden gebruikt, zodat pictogrammen wereldwijd dezelfde betekenis hebben.
ISO 7010 onderscheidt vijf categorieën pictogrammen: verbod, gebod, waarschuwing, redding en brandbestrijding. Elke categorie heeft een vaste kleur en vorm voor snelle herkenning.
Een ISO 7010-conform pictogram herken je aan het ISO-registratienummer (zoals E001 of P003) en aan vaste vorm, kleur en symboliek volgens de norm. Controleer altijd of expliciet wordt vermeld dat het pictogram ISO 7010-conform is.
NEN 3011 is de Nederlandse norm die beschrijft hoe veiligheidspictogrammen en veiligheidskleuren moeten worden toegepast. De norm sluit aan op ISO 7010 en bevat aanvullende Nederlandse afspraken.
NEN 3011 wordt gebruikt om veiligheidspictogrammen en veiligheidskleuren correct toe te passen in Nederlandse werk- en openbare ruimtes. De norm helpt om risico’s duidelijk en herkenbaar te signaleren.
NEN 3011 is niet rechtstreeks wettelijk verplicht, maar wordt wel gebruikt als invulling van wettelijke eisen uit de Arbowet en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
NEN 3011 omvat alle ISO 7010 veiligheidspictogrammen en een beperkte set Nederlandse aanvullingen, zoals pictogrammen voor BHV, branddeuren en ‘Nooddeur vrijhouden’.
ISO 7010 is de internationale norm voor veiligheidspictogrammen. NEN 3011 is de Nederlandse uitwerking daarvan en bevat dezelfde pictogrammen, aangevuld met enkele Nederland-specifieke symbolen en richtlijnen voor toepassing.
ISO 3864 zorgt voor vaste kleuren, vormen en verhoudingen van veiligheidspictogrammen, zodat ze overal dezelfde betekenis hebben en snel worden herkend.
ISO 3864 beschrijft hoe veiligheidspictogrammen eruit moeten zien. ISO 7010 bevat de officiële pictogrammen die volgens die regels zijn ontworpen.
NEN 3011 is de Nederlandse norm voor veiligheidspictogrammen en volgt de ontwerprichtlijnen uit ISO 3864 via ISO 7010.